CHP... Doğurgan ana
Kuruluşundan bu yana... 103 yıl içinde... O kadar çok siyasi parti doğumu yaptı ki. Her doğumun hikâyesi ayrı... Her biri, diğerinden farklı. Doğum var... Köksüz fidan gibi... Çamur tarlaya atılan tohum gibi... Tutmadı, meyve vermedi. Doğum var... Verimli tarlaya dikilen köklü taze fidan gibi......
Kuruluşundan bu yana... 103 yıl içinde... O kadar çok siyasi parti doğumu yaptı ki.
Her doğumun hikâyesi ayrı... Her biri, diğerinden farklı.
Doğum var... Köksüz fidan gibi... Çamur tarlaya atılan tohum gibi... Tutmadı, meyve vermedi.
Doğum var... Verimli tarlaya dikilen köklü taze fidan gibi... Tutmaz olur mu hiç?
Sahadayım... Halkın içindeyim... Nabız tutuyorum.
Gözlem:
103 yıllık çınar CHP için "Öldü, bitti... Dalları kırıldı... Çöktü" demek imkânsız... Ama ağır yaralı.
Yeni Parti... Doğar doğmaz dal budak verdi... Meclis aritmetiğinde de, kamuoyu aritmetiğinde de CHP'nin önünde.
Yarın ne olur derseniz:
Bekleyeceğiz, göreceğiz.
***
İLK DOĞUM... SERBEST FIRKA
Atatürk'ün isteğiyle kuruldu... Serbest Cumhuriyet Fırkası.
Ama... Yaklaşık üç ay açık kaldı.
Kuruluşu... 12 Ağustos 1930. Tabelasını indirdiği tarih... 17 Kasım 1930.
Rüzgâr gibi... Esti ve geçiverdi.
***
VE... MAKAS DEĞİŞİKLİĞİ
Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü, Refik Koraltan... Tek parti döneminin sona erişi... Çok partili demokrasiye geçiş... 1946.
Farkı bir siyaset çizgisi... Makas değişikliği.
1950... Sandıkta devrim... Demokrat Parti tek başına iktidar.
Köklü bir ağaçtı. Baltalandı... Ama yine canlandı.
***
BÜYÜK KOPUŞ
Lider İsmet İnönü... İkinci adam Genel Sekreter Bülent Ecevit.
Yeni bir program... Ortanın solu.
Tartışmalar... Kavgalar... Ve Prof. Turan Feyzioğlu'nun başını çektiği büyük kopuş... 1967.
52 milletvekili ve senatör, ana/baba ocağı CHP'den istifa ettiler. Ağır toplar... Deve dişi gibi isimler.
Ferit Melen... Orhan Öztrak... Emin Paksüt... Fehmi Alpaslan... Süreyya Koç... Turan Şahin... Coşkun Kırca... Nurettin Ardıçoğlu... Fethi Çelikbaş... İhsan Kabadayı... Vefa Tanır... Zeki İslam... Arif Ertunga... Hangi birini sayalım.
Yeni parti kuracaklar... İsim aradılar.
Kemalist Halk Partisi... Merkez Partisi... Milliyetçi Merkez Partisi... Milli Kuruluş Partisi... MilliHareket Partisi... Doğuş Partisi... Yükseliş Partisi... Hürriyet Partisi... Cumhuriyet Partisi... Milliyetçi Kardeşlik Partisi... Demokrat Türkiye Partisi... Memleket Partisi... Barış Partisi... Kuvvet Partisi.
Sonunda... Güven Partisi kararı alındı.
İstifa eden 52 parlamenterden 44'ü kurucu üye oldu. Ve... Güven Partisi doğdu.
Ama... Emekledi, emekledi... Bir türlü büyüyüp gelişemedi.
***
AYRILAN YOLLAR
Askeri muhtıra... 12 Mart 1971... İsmet İnönü ile Bülent Ecevit arasında görüş ayrılığı.
Ecevit... Genel Sekreterlik'ten istifa etti. Parti içinde büyük mücadele başladı.
Sonuç... Kurultay... İsmet İnönü, Genel Başkanlık'tan çekildi.
Yeni Genel Başkan Bülent Ecevit.
Ve... İstifalar başladı... Başı çeken isim Kemal Satır. Parti kurdular... Cumhuriyetçi Parti... 1972.
Emekledi... Ama yürüyemedi. Turhan Feyzioğlu'nun Güven Partisi ile birleştiler.
Parti tabelasına yeni isim yazıldı:
Cumhuriyetçi Güven Partisi.
***
DİZİ FİLM GİBİ
Darbe... 12 Eylül 1980... Siyaset tatilde... Partilerin tabelaları indirildi.
1983... Demokrasiye dönüş... Sancılı yıllar.
Halkçı Parti... Sosyal Demokrasi Partisi... Rahşan Ecevit'in Demokratik Sol Partisi.
Derken... Halkçı Parti ile SODEP evliliği... SHP'nin doğuşu... 1985.
Sonra... 1990'lı yıllar... Siyasi yasaklara veda... Diriliş... CHP yeniden siyaset sahnesinde.
***
DOĞUM ÜSTÜNE DOĞUM
Deniz Baykal dönemi... Kemal Kılıçdaroğlu dönemi... CHP'nin kimyasında var, parti içi kavga bitmez ki.
Yeni doğumlar... Büyümeyen fidanlar.
Emine Ülker Tarhan... Anadolu Partisi.
Mustafa Sarıgül... Türkiye Değişim Partisi.
Öztürk Yılmaz... Yenilik Partisi.
Muharrem İnce... Memleket Partisi.
***
SON DOĞUM... YENİ PARTİ
Seçim 2023... Kurultay... Ve nöbet değişimi... Güle güle Kemal Kılıçdaroğlu... Hoş geldin Özgür Özel.
Ama CHP bu... Kavgasız olmaz ki. CHP'li ile CHP'nin davası başladı.
Sonuç... Ankara Bölge Adliye Mahkemesi... 36. Hukuk Dairesi... Karar "butlan".
Kılıçdaroğlu... Yeniden genel başkan.
Doğurgan ana... Doğum sancıları... Hem de ne sancı.
Ve... Doğum... 24 Temmuz 2026... Yeni Parti... Özgür Özel ve 90 milletvekili.
Bu doğum... Farklı bir doğum. Doğar doğmaz... Daha emeklemeden... Yürümeye başladı.
***
BİTMEYEN ROMAN
Yazdıklarımız... Zaman tünelinden... CHP'nin derin tarihinden... Seyir defterinden... Özetler... Kısa notlar.
Uzatsak... "Doğurgan ananın bitmeyen romanı" olur. Dizi film misali... Bitmez de bitmez.
